Hoogteziekte in Nepal: preventie, symptomen en behandeling

Hoogteziekte doodt elk jaar trekkers in Nepal. Het is het meest gevaarlijke aspect van trekking op grote hoogte, en het kan iedereen treffen - ongeacht fitheid, leeftijd of ervaring. Ik heb ultralopers ziek zien worden op 4.000 m en 60-jarigen cruise naar 5.000 m zonder problemen. De eerlijke waarheid is dat hoogteziekte deels genetisch, deels geluk en grotendeels over acclimatisatie is. Deze gids behandelt alles wat u moet weten om veilig te blijven.

Wat is hoogteziekte?

Hoogteziekte (ook wel acute bergziekte of AMS genoemd) is de reactie van het lichaam op lagere zuurstofniveaus op grote hoogte. Boven de 2.500 m daalt de luchtdruk voldoende zodat elke ademhaling minder zuurstof binnenkrijgt. Het lichaam compenseert door sneller en dieper te ademen, maar als je te snel klimt, kan het lichaam het niet bijhouden. Het resultaat is vochtophoping in de longen of hersenen, die binnen enkele uren fataal kunnen zijn als ze niet worden behandeld.

Er zijn drie vormen van hoogteziekte:

1. AMS (Acute bergziekte) — De milde vorm. Symptomen: hoofdpijn, misselijkheid, vermoeidheid, verlies van eetlust, slaapproblemen. treft de meeste trekkers boven de 3.500 m tot op zekere hoogte. Behandelbaar met rust en afdaling.
2. Hape (High Altitude Longoedeem) — Vloeistof in de longen. Symptomen: kortademigheid in rust, hoest (aanvankelijk droog, dan roze/bloedig), beklemming op de borst. Binnen enkele uren dodelijk indien niet behandeld.
3. HACE (High Altitude Cerebraal Oedeem) — Vloeistof in de hersenen. Symptomen: ernstige hoofdpijn, verwardheid, verlies van coördinatie, hallucinaties, coma. Binnen enkele uren dodelijk indien niet behandeld.

Zowel Hape als Hace zijn medische noodgevallen die onmiddellijke afdaling en evacuatie vereisen. de Wilderness Medical Society Altitude Sickness Richtlijnen zijn de internationale klinische standaard; de UK NHS Altitude Sickness-pagina Heeft gewoon Engels advies voor trekkers.

Op welke hoogte slaat het?

hoogte	Risiconiveau	Voorbeelden van Treks van Nepal
Onder de 2500 m	Geen risico	Kathmandu, Pokhara, Trailheads
2.500-3.500 m	Licht risico	Poon Hill, Helambu, Neder-Annapurna
3.500-4.500 m	Matig risico	Annapurna Base Camp, EBC Trail tot Tengboche, Manaslu Circuit Days 5-8
4.500-5.500 m	hoog risico	Everest Base Camp, Kala Patthar, Annapurna Circuit High Camps, Manaslu Larkya La
boven 5.500 m	Zeer hoog risico	Drie passeren Trek, Dhaulagiri Circuit, Kanchenjunga BC, klimtoppen

Symptomen - Hoe hoogteziekte te herkennen

AMS-symptomen (mild - behandelbaar)

• Hoofdpijn (het meest voorkomende symptoom - meestal erger 's nachts)
• Misselijkheid of braken
• Vermoeidheid of zwakte
• duizeligheid of duizeligheid
• Verlies van eetlust
• Moeilijk slapen (frequent wakker, hijgend)
• Milde kortademigheid bij inspanning

Hape-symptomen (ernstig - noodgeval)

• Kortademigheid in rust (niet alleen tijdens het lopen)
• Hoest - aanvankelijk droog en vervolgens roze / bloedige sputum produceren
• Beklemming op de borst of congestie
• Blauwe lippen of vingertoppen (cyanose)
• Extreme vermoeidheid, onvermogen om te lopen

HACE-symptomen (ernstig - noodgeval)

• Ernstige hoofdpijn die niet reageert op pijnstillers
• Verwarring, desoriëntatie of gedragsveranderingen
• Verlies van coördinatie (kan geen rechte lijn lopen, struikelen)
• hallucinaties
• verminderd bewustzijn, uiteindelijk coma

Preventie - de gouden regels

1. langzaam acclimatiseren. Boven de 3.000 m, slapen niet meer dan 500 m hoger dan de vorige nacht. Neem elke 1.000 m hoogteverbetering een rustdag.
2. Klim hoog, slaap laag. Overdag kun je hoger klimmen dan je slaaphoogte - dit stimuleert de acclimatisatie. Maar daal altijd af om te slapen.
3. Blijf gehydrateerd. Drink 3-4 liter water per dag op hoogte. Uitdroging maakt hoogteziekte erger.
4. Vermijd alcohol en slaappillen. Beide onderdrukken de ademhaling en maken hoogteziekte erger.
5. Eet goed. Op hoogte daalt je eetlust, maar je caloriebehoefte neemt toe. Eet zelfs als je geen honger hebt - koolhydraten zijn bijzonder belangrijk.
6. Overweeg diamox (acetazolamide). Een voorgeschreven medicijn dat het lichaam helpt sneller te acclimatiseren. 125 mg tweemaal daags, vanaf 1 dag voor het bereiken van de hoogte. Bespreek met uw arts — zie CDC's Altitude Sickness Guidance.
7. Ken de symptomen. Als u hoofdpijn plus een ander symptoom op hoogte heeft, neem dan aan dat het AMS is en klim niet hoger totdat de symptomen verdwijnen.

The Lake Louise Score - Self-Assessment Tool

De Lake Louise Score is de standaard zelfbeoordelingstool voor AMS. Scoor jezelf elke ochtend op hoogte:

teken	score 0	Scoor 1	Score 2	Score 3
hoofdpijn	niet een	zacht	doen bedaren	Ernstig, slopend
GI-symp	niet een	Slechte eetlust of misselijkheid	Matige misselijkheid of braken	Ernstig braken
Vermoeidheid/zwakte	niet een	zacht	doen bedaren	ernstig, invaliderend
duizeligheid	niet een	zacht	doen bedaren	Ernstig, uit balans

Tel je score op. Als u 3 of meer scoort (met hoofdpijn), heeft u AMS. Klim niet hoger. Rust en hydrateer. Als de symptomen verergeren, daal dan af.

Behandeling — Wat te doen als u ziek wordt

Als u milde AMS heeft (score 3-5)

1. Stop met klimmen. Neem een rustdag op uw huidige hoogte.
2. Hydrateer — drink onmiddellijk 1 liter water en vervolgens 3-4 liter gedurende de dag.
3. Neem ibuprofen 400 mg voor de hoofdpijn.
4. Neem DIAMox 125 mg tweemaal daags (indien nog niet innemen).
5. Klim niet hoger totdat u 24 uur lang symptoomvrij bent.

Als u ernstige AMS, HAP of HACE heeft

1. daalt onmiddellijk af. Zelfs 500 m afdaling kan levensreddend zijn.
2. Neem Diamox 250 mg (voor AMS/Hace).
3. Neem dexamethason 8 mg in eerste instantie, daarna 4 mg om de 6 uur (voor HACE). Alleen recept.
4. Neem nifedipine 30 mg slow-release (voor HAPE). Alleen recept.
5. Gebruik eventueel aanvullende zuurstof (de meeste theehuizen boven de 4.000 m hebben noodzuurstof).
6. Regel helikopterevacuatie als de symptomen niet verbeteren met afdaling.

Acclimatisatiedagen - Waarom ze ertoe doen

De meeste trekroutes in Nepal zijn 1-2 acclimatisatiedagen. Dit zijn geen rustdagen - het zijn actieve acclimatisatiedagen waarbij je overdag hoger klimt en op dezelfde hoogte slaapt. Op de Everest Base Camp Trek bijvoorbeeld, is de standaard acclimatisatiedag in Namche Bazaar wandelen naar het Everest View Hotel (3.880 m) voor de lunch en dan weer in Namche (3.440 m) slapen. Dit 'klimmen hoog, slaap laag'-principe is de meest effectieve manier om te acclimatiseren.

ZIE ONZE Hoe u goed kunt acclimatiseren op EBC Trek Guide voor de dagelijkse acclimatisatiestrategie op de EBC-route.

Speciale risico's - wie moet extra voorzichtig zijn?

• Mensen met hart- of longaandoeningen — Raadpleeg uw arts voordat u boven de 3.500 m trekt
• Zwangere vrouwen — Hoogte is riskant tijdens de zwangerschap; trek niet boven de 3.500 m zonder medische goedkeuring
• mensen die eerder hoogteziekte hebben gehad — u loopt een hoger risico om het opnieuw te krijgen
• Mensen die rechtstreeks naar grote hoogte vliegen — Vliegen naar Lukla (2.860 m) van Kathmandu (1.400 m) is een grote sprong; zorgvuldig acclimatiseren
• Geschikte mensen — Fitness beschermt niet tegen hoogteziekte. Sterker nog, fitte mensen lopen een hoger risico omdat ze te snel klimmen.

Hoogteziekte is het gevaarlijkste onderdeel van trekking in Nepal. Neem het serieus. Acclimatiseer langzaam, ken de symptomen, draag Diamox en wees niet bang om af te dalen als u zich onwel voelt. De bergen zullen er volgend jaar zijn - je leven is belangrijker dan het bereiken van het basiskamp. Zie voor meer informatie onze gerelateerde handleidingen over Hoe te trainen voor trekking op grote hoogte en Trekkingsverzekering Nepal.